Een eigen inbouwzwembad in uw tuin: de plek heeft u al voor ogen, het type zwembad past bij uw woning en u kunt bijna het water al horen. Of u nu droomt van een strak overloopzwembad, een klassiek skimmerzwembad of een compacte plunge pool: voordat de eerste spade de grond in gaat, is er één vraag die veel mensen onderschatten: heeft u eigenlijk een vergunning nodig? Het antwoord is niet altijd een simpel ja of nee. Het hangt af van de locatie van het zwembad, de inrichting van uw tuin en de regels van uw gemeente. In deze blog leggen we helder uit wanneer u vergunningsvrij kunt bouwen, wanneer een vergunning verplicht is en hoe Welson u door dit proces heen begeleidt.
De regels rondom een zwembad in de tuin
Sinds 1 januari 2024 valt de aanleg van een zwembad onder de Omgevingswet. Deze wet heeft ruim twintig oude wetten en regelingen samengebracht in één stelsel. Voor zwembaden is inhoudelijk niet heel veel veranderd ten opzichte van de oude situatie, maar de manier waarop u het controleert en aanvraagt is wel vernieuwd.
Belangrijk om te weten: de regels bestaan uit twee onderdelen. Aan de ene kant is er de landelijke regelgeving die geldt voor heel Nederland. Aan de andere kant heeft iedere gemeente een eigen omgevingsplan, waarin lokale regels staan over wat er op uw perceel is toegestaan. Beide moeten kloppen voordat u vergunningsvrij mag bouwen. Dat is meteen de reden waarom er geen universeel antwoord bestaat dat voor iedere tuin geldt.
Wanneer is een zwembad in de tuin vergunningsvrij?
In veel gevallen kunt u een inbouwzwembad in uw achtertuin realiseren zonder omgevingsvergunning. Onder de Omgevingswet wordt bij het bouwen een onderscheid gemaakt tussen het technische deel en het ruimtelijke deel. Voor een ingegraven zwembad is het technische deel vaak geen probleem, omdat het zwembad in de grond ligt. Het draait vooral om het ruimtelijke deel: past het zwembad binnen de regels voor uw erf?
In het kort is uw zwembad meestal vergunningsvrij wanneer:
- het in het achtererfgebied ligt, dus achter uw woning;
- het binnen het toegestane bebouwingspercentage van uw erf past;
- er geen vaste overkapping of poolhouse bij komt;
- uw woning geen monument is en niet in een beschermd stads- of dorpsgezicht ligt;
- er geen beschermde bomen voor gekapt worden.
Hieronder leggen we elk van deze voorwaarden uit, zodat u precies weet waar u op moet letten.
Het zwembad ligt in het achtererfgebied
Een buitenzwembad moet in het achtererfgebied liggen. Dat is het deel van uw erf achter de lijn die één meter achter de voorkant van uw woning loopt. In de praktijk is dit gewoon uw achtertuin. Let op: bij een hoekwoning telt een deel van de zijtuin dat naar de openbare weg is gekeerd niet mee als achtererfgebied. Ligt het zwembad in de voortuin of in dat zijerf, dan heeft u vrijwel altijd een vergunning nodig. Daarnaast moet een bouwwerk op meer dan één meter van openbaar toegankelijk gebied staan.
Het zwembad past binnen het toegestane bebouwingspercentage
Dit is het onderdeel dat de meeste mensen onderschatten. Ook een zwembad telt mee in de totale oppervlakte aan bijbehorende bouwwerken die op uw erf is toegestaan. De landelijke regel bepaalt hoeveel van uw bebouwingsgebied bebouwd mag worden, en dat percentage is afhankelijk van de grootte van dat gebied. De onderstaande tabel laat zien hoe dat werkt.
| Grootte bebouwingsgebied | Maximaal toegestane oppervlakte aan bijbehorende bouwwerken |
|---|---|
| Kleiner dan 100 m² | 50% van het bebouwingsgebied |
| Tussen 100 m² en 300 m² | 50 m² + 20% van het deel boven de 100 m² |
| Groter dan 300 m² | 90 m² + 10% van het deel boven de 300 m², tot maximaal 150 m² |
Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel dat uw bebouwingsgebied 220 m² is. Dan mag u maximaal (50% van 100 m²) + (20% van de resterende 120 m²) = 50 + 24 = 74 m² aan bijbehorende bouwwerken hebben. Heeft u al een tuinhuis of aanbouw staan, dan gaat dat van deze ruimte af. Het zwembad moet in het restant passen.
Het zwembad heeft geen overkapping
Een zwembad zonder overkapping valt onder de vergunningsvrije mogelijkheden. Combineert u het met een vaste overkapping, een poolhouse of een serre, dan is dat een apart bouwwerk waarvoor doorgaans wel een vergunning nodig is. Een veiligheidsomheining rondom het zwembad is op het achtererf vergunningsvrij tot één meter hoogte. Een hogere omheining, wat voor de veiligheid vaak gewenst is, is in principe vergunningplichtig.
Het zwembad past binnen het omgevingsplan van uw gemeente
Naast de landelijke regels heeft iedere gemeente een eigen omgevingsplan met lokale bepalingen. Dat plan kan aanvullende eisen stellen aan de maximale oppervlakte, de plaatsing of specifieke zones waar een zwembad niet is toegestaan. De landelijke regels bepalen dus de basis, maar het laatste woord ligt bij uw gemeente.
Er worden geen beschermde bomen gekapt
Moet u voor de aanleg een beschermde boom kappen, of een boom die onder de kapverordening valt? Dan is daarvoor een aparte vergunning nodig. Welson houdt bij het ontwerp zoveel mogelijk rekening met de bestaande beplanting in uw tuin.
Wanneer heeft u wél een vergunning nodig voor een zwembad?
Naast de standaardsituaties zijn er omstandigheden waarin een omgevingsvergunning vrijwel altijd verplicht is. Herkent u uw situatie in een van de onderstaande punten, houd er dan rekening mee dat u een vergunning moet aanvragen.
Een monumentaal pand of beschermd stads- of dorpsgezicht
Woont u in een rijksmonument, gemeentelijk monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht? Dan gelden er aanvullende en vaak strengere regels. Niet alleen voor het zwembad zelf, maar ook voor aanpassingen aan uw tuin en erf. In deze gebieden weegt de gemeente de ruimtelijke uitstraling zwaar mee en is vergunningsvrij bouwen fors beperkt.
Een zwembad met poolhouse of overkapping
Een zwembad met een vaste overkapping of een bijbehorend poolhouse is een ander verhaal. De overkapping is een zelfstandig bouwwerk dat aan eigen eisen moet voldoen qua hoogte, oppervlakte en plaatsing. Voor deze combinatie is doorgaans een vergunning verplicht.
Een zwembad buiten het achtererfgebied
Plaatst u het zwembad in de voortuin, of bij een hoekwoning in het zijerf dat naar de openbare weg is gekeerd, dan valt het buiten de vergunningsvrije mogelijkheden. In deze gevallen beoordeelt de gemeente of het zwembad past binnen de ruimtelijke inrichting van het gebied.
Een hoge grondwaterstand met bronbemaling
Bij een hoge grondwaterstand kan het nodig zijn om tijdens de aanleg grondwater weg te pompen. Dit heet bronbemaling. Hiervoor is in veel gemeenten een melding of vergunning bij het Waterschap vereist. Welson brengt de grondwaterstand op uw locatie in kaart tijdens het adviesgesprek.
Ligging nabij water of natuurgebied
Ligt uw perceel in de buurt van een watergang, dijk of beschermd natuurgebied? Dan kunnen er extra regels gelden en kan toestemming van het Waterschap of de provincie nodig zijn.
De diepte van uw zwembad en het graafwerk
Voor een ingegraven zwembad is het graafwerk zelf doorgaans geen probleem. De meeste inbouwzwembaden hebben een waterdiepte van rond de 1,5 meter, waarbij het uitgegraven gat ongeveer 1,75 meter diep is. Dit geldt voor vrijwel alle uitvoeringen, van een bouwkundig zwembad tot een prefab uitvoering. Voor deze diepte is in de regel geen aparte vergunning nodig, zolang u aan de overige voorwaarden voldoet.
Wel is er een belangrijk aandachtspunt: de grondwaterstand. Bij een hoge grondwaterstand kan tijdens de aanleg bronbemaling nodig zijn, waarbij tijdelijk grondwater wordt weggepompt. Hiervoor geldt in veel gemeenten een meldings- of vergunningsplicht bij het Waterschap. Welson beoordeelt de grondwaterstand op uw locatie tijdens het adviesgesprek, zodat dit vooraf duidelijk is.
Is een zwembad eigenlijk een bouwwerk?
Een veelgestelde vraag, en het antwoord is genuanceerd. Een ingegraven zwembad wordt onder de Omgevingswet vaak beschouwd als grondwerk in plaats van als bouwwerk, omdat het in de grond ligt en geen opgaande constructie boven het maaiveld heeft. Voor het puur technische deel van het bouwen is daarom lang niet altijd een vergunning nodig.
Tegelijkertijd telt de oppervlakte van het zwembad wél mee bij de berekening van de bebouwing op uw erf, en moet het altijd passen binnen het omgevingsplan. Voor een binnenzwembad in een gebouw gelden overigens weer andere regels, omdat daar wel sprake is van een constructie met wanden en een dak. Het onderscheid tussen grondwerk en bouwwerk is dus vooral juridisch relevant en verschilt per situatie. Voor u als eigenaar is de praktische conclusie simpel: laat altijd vooraf controleren wat voor uw specifieke tuin geldt.
Het verschil tussen de oude bouwvergunning en de omgevingsvergunning
Wie zich in het onderwerp verdiept, komt verschillende termen tegen. Vroeger sprak men over een bouwvergunning, een sloopvergunning en een milieuvergunning, elk apart aan te vragen. Sinds de invoering van de Omgevingswet zijn al deze losse vergunningen samengevoegd tot één omgevingsvergunning.
Het voordeel voor u is dat u niet langer bij verschillende instanties hoeft aan te kloppen. Alle aspecten, van bouwkundige veiligheid tot ruimtelijke inpassing en waterhuishouding, worden in één aanvraag beoordeeld door de gemeente. Dat maakt het proces overzichtelijker dan voorheen.
Hoe controleert u of u een vergunning nodig heeft?
De meest betrouwbare manier om uw situatie te controleren, is via de vergunningcheck op het Omgevingsloket. U voert uw adres en de geplande werkzaamheden in, waarna het systeem aangeeft of u vergunningplichtig, meldingsplichtig of geen van beide bent.
Houd er wel rekening mee dat de uitkomst van deze online check een indicatie is en niet bindend. Omdat gemeenten eigen regels hanteren in hun omgevingsplan, is het verstandig om de uitkomst altijd te laten bevestigen door uw gemeente. Zo weet u zeker waar u aan toe bent voordat de aanleg begint.
Hoe lang duurt het aanvragen van een vergunning?
Blijkt uit de check dat u een vergunning nodig heeft, dan dient u deze in bij uw gemeente. De reguliere behandeltermijn bedraagt in de meeste gevallen ongeveer acht weken, gerekend vanaf het moment dat uw aanvraag compleet is. Bij complexere projecten of wanneer aanvullend onderzoek nodig is, kan deze termijn oplopen.
Belangrijk om te weten: de termijn start pas wanneer uw aanvraag volledig is. Ontbrekende tekeningen of documenten kunnen het proces flink vertragen. Het is daarom verstandig om de vergunning ruim op tijd aan te vragen en de aanvraag in één keer compleet in te dienen. Zo voorkomt u dat de vergunning de planning van uw zwembad in de weg zit.
Wat kost een vergunning voor een zwembad?
De kosten van een omgevingsvergunning verschillen per gemeente, omdat iedere gemeente eigen tarieven hanteert. Deze kosten worden leges genoemd en zijn vaak gekoppeld aan de bouwsom van het project. Voor een zwembad kunt u doorgaans rekening houden met een bedrag dat in de honderden tot ruim duizend euro loopt, afhankelijk van de gemeente en de omvang van het project.
Naast de leges heeft u voor de aanvraag doorgaans een aantal documenten nodig, zoals een situatietekening en soms een constructieberekening. Omdat Welson uw project van begin tot eind begeleidt, zorgen wij ervoor dat de juiste documentatie wordt aangeleverd en dat de aanvraag soepel verloopt.
Welson ontzorgt u bij de vergunning
Bij Welson hoeft u zich geen zorgen te maken over de regelgeving. De vergunning is voor veel mensen het minst leuke onderdeel van het hele traject, en juist dat nemen wij graag uit handen. Tijdens het adviesgesprek brengen wij in kaart of er voor uw situatie een vergunning of melding nodig is. Wij kennen de regelgeving en weten waar per gemeente de aandachtspunten liggen.
Blijkt een vergunning nodig, dan begeleiden wij u door het volledige proces. Van de benodigde tekeningen tot de communicatie met uw gemeente. Zo verloopt de aanvraag zo soepel mogelijk en kan uw zwembad zonder onnodige vertraging worden gerealiseerd. Deze volledige ontzorging past bij onze werkwijze: van het eerste concept tot ver na de oplevering en het onderhoud heeft u één vast aanspreekpunt.
Uw zwembad op maat bij Welson
De regelgeving rondom een zwembad in de tuin klinkt ingewikkelder dan het in de praktijk hoeft te zijn. In veel gevallen kunt u vergunningsvrij een zwembad laten aanleggen, en waar dat niet zo is, nemen wij het papierwerk graag uit handen. Bent u benieuwd wat er voor uw tuin en situatie geldt? Vraag onze brochure aan ter inspiratie of plan een adviesgesprek. Onze deskundige adviseurs staan voor u klaar en nodigen u van harte uit voor een bezoek aan onze showroom in Uddel.
Veelgestelde vragen
Heeft u een vergunning nodig voor een plunge pool?
Een plunge pool valt onder dezelfde regelgeving als een regulier inbouwzwembad. Vaak is een plunge pool vergunningsvrij te realiseren, mits deze in het achtererfgebied ligt en past binnen het omgevingsplan van uw gemeente. Controleer dit altijd via het Omgevingsloket.
Maakt het type zwembad verschil voor de vergunning?
Nee. Of u nu kiest voor een overloopzwembad, een skimmerzwembad of een plunge pool: de vergunningsplicht hangt af van de locatie, de inrichting van uw tuin en het omgevingsplan, niet van het type zwembad dat u kiest.
Heeft u een vergunning nodig voor een binnenzwembad?
Voor een binnenzwembad in een bestaande woning of aanbouw gelden vaak aanvullende eisen rondom de constructie, de draagkracht van de vloer en het gebruik van de ruimte. In veel gevallen is hiervoor een vergunning nodig. Wij beoordelen dit tijdens het adviesgesprek.
Wat gebeurt er als u zonder vergunning bouwt?
Heeft u een zwembad laten aanleggen zonder vergunning terwijl die wel verplicht was, dan kan de gemeente handhavend optreden. In het uiterste geval kan dat betekenen dat het zwembad verwijderd moet worden, met een mogelijke boete tot gevolg. Vooraf controleren voorkomt dit risico. Blijkt achteraf dat er toch een vergunning nodig was, dan is het vaak nog mogelijk deze alsnog aan te vragen.
Hoe diep mag een zwembad zijn zonder vergunning?
Voor een gangbaar inbouwzwembad met een waterdiepte van rond de 1,5 meter is doorgaans geen aparte vergunning nodig voor het graafwerk. Bij een hoge grondwaterstand kan wel een melding of vergunning bij het Waterschap nodig zijn vanwege de bronbemaling.
Gelden overal in Nederland dezelfde regels?
De landelijke basisregels zijn overal gelijk, maar iedere gemeente vult deze aan met eigen regels in het omgevingsplan. Daardoor kan de uitkomst per gemeente en zelfs per perceel verschillen. Controleer daarom altijd wat specifiek voor uw situatie geldt.
